Speelgoed ontspullen: zo besloot ik wat mocht blijven

Ik ben inmiddels al jaren bezig met ontspullen en ik ben nog lang niet klaar. Stap voor stap wordt ons huis rustiger. Kasten worden langzamerhand overzichtelijker, kledingkasten zijn meerdere keren uitgezocht en ook de zolder en garage hebben al heel wat aandacht gehad. Maar we hebben ook nog een lange weg te gaan. Zo is Marcos momenteel ook bezig met verhuisdozen (inclusief inhoud) van vroeger te ontspullen.

Toch is er één categorie waar ik iedere keer weer tegenop zie: speelgoed.
Nou ja… speelgoed, kleine babykleertjes en de mooiste knutselwerkjes van de kinderen vind ik ook geen makkelijke categoriën. Die drie winnen met gemak de prijs voor de lastigste spullen om afscheid van te nemen.

Door de jaren heen is een groot deel van het speelgoed in de garage beland. Niet omdat we het nog dagelijks gebruikten, maar omdat ik simpelweg geen tijd had om alles goed uit te zoeken. De bakken werden voller en voller. Sommige spullen waren niet meer compleet, andere waren al jaren niet aangeraakt. Daarom had ik mezelf één duidelijke taak gegeven voor deze zomervakantie: de speelgoedgarage aanpakken.

Open-ended play:

De laatste jaren ben ik me steeds meer gaan verdiepen in speelgoed dat kinderen echt uitdaagt. Je hoort dan vaak de term open-ended play.
Open-ended play betekent letterlijk: spelen zonder vast einddoel of vaste regels. Het speelgoed bepaalt niet wat een kind moet doen; het kind gebruikt juist zijn eigen fantasie.
Een bak met LEGO kan vandaag een brandweerkazerne zijn, morgen een kasteel en volgende week een ruimteschip. Verkleedkleren veranderen onze woonkamer regelmatig in een paleis met prinsessen en piraten, bakkerij of toystory. Barbiepoppen beleven iedere dag weer een ander avontuur. Juist dat soort speelgoed groeit met kinderen mee. Een doos met kralen wordt het ene moment gebruikt voor een armband en het andere moment voor een ketting.

Onderzoek laat zien dat open-ended speelgoed de creativiteit, probleemoplossende vaardigheden, samenwerking en taalontwikkeling stimuleert. Voor mij is dat veel waardevoller dan speelgoed dat maar één knopje heeft, irritante geluidjes maakt, bepaald wat een kind doet en na vijf minuten alweer in de hoek belandt.

Onze maatstaf:

Terwijl ik alle bakken uitzoek, stel ik mezelf steeds dezelfde vragen.
● Past dit bij het speelgoed waar hier echt mee gespeeld wordt?
● Kunnen meerdere kinderen ermee spelen wat samenwerking stimuleert?
● Gaat dit speelgoed jarenlang mee, ook als de kinderen ouder worden?
● Stimuleert het creativiteit?
● Stimuleert het open-ended play?
● Kunnen ze er op verschillende manieren mee spelen?
● Is het gemakkelijk uit te breiden?

Daarom vind ik het helemaal niet erg als we veel LEGO hebben of extra Playmobil, Barbies of een paar puzzels. Dat zijn geen honderd verschillende losse speeltjes die allemaal iets anders doen. Juist doordat ze gecombineerd kunnen worden, blijft het interessant.
Ik wil liever minder soorten speelgoed, maar wel speelgoed waar jarenlang mee gespeeld wordt.

Hoe pakken we dit aan?
Ik heb inmiddels geleerd dat je speelgoed uitzoeken beter niet doet terwijl de kinderen om je heen spelen. Dat eindigt meestal in een complete chaos.
Daarom gaan we het (hopelijk) slim aanpakken.
Mijn moeder vraag ik om op Aiden en Caitlynn te passen. Marcos neemt Elody mee naar de kinderboerderij. Zodra zij daarna haar middagdutje doet, komt hij mij helpen. Ondertussen haal ik alle speelgoedbakken uit de garage en maak ik alles weer compleet.
Sommige beslissingen neem ik samen met de kinderen. Maar eerlijk gezegd zijn er ook spullen waarvan ik zeker weet dat ze het echt vergeten zijn. Als niemand meer weet dat het bestaat, zie ik geen reden om het opnieuw onder de aandacht te brengen.

Met vier jonge kinderen in huis – van een pasgeboren baby tot een nieuwsgierige zevenjarige – verandert onze speelgoedbehoefte voortdurend. Wat perfect was voor een peuter, is voor een schoolkind niet meer interessant. Andersom wil ik juist een paar mooie baby- en peuterspullen bewaren, zodat Brianna straks ook fijn kan spelen wanneer zij groter wordt.

Dit mag blijven:
Na lang nadenken heb ik besloten dat deze categorieën sowieso mogen blijven:
● Playmobil
● LEGO
● Puzzels
● Barbies
● Knutsel- en creativiteitsmateriaal
● Verkleedkleren en ander speelgoed voor rollenspellen
● Een selectie baby- en peuterspeelgoed
● Al het speelgoed dat voldoet aan onze nieuwe criteria
● Boeken. Dat is een essentieel onderdeel van onze opvoeding.

Alles wat daar niet meer bij past, krijgt een tweede leven.

Ik hoop er andere kinderen blij mee te maken via een goed doel, een weggeefkastje of de buitenschoolse opvang van de basisschool.
Want uiteindelijk draait ontspullen voor mij niet om zo min mogelijk bezitten. Er moet echter wel logica achter zitten en behapbaar zijn. Het draait om ruimte maken. Ruimte in huis, zodat de kinderen makkelijker kunnen spelen. Ruimte in mijn hoofd, omdat ik niet meer voortdurend 300 verschillende speeltjes hoef op te ruimen. En ruimte voor het speelgoed waar echt mooie herinneringen mee worden gemaakt. En met dit systeem kan ik makkelijk bakken rouleren.

Ik ben benieuwd… hoe doen jullie dat? Wat houd je wel en wat niet? Zijn jullie juist altijd al minimalistisch met speelgoed, of hebben jullie ook bakken (gehad) vol waar je eigenlijk al jaren niet meer naar hebt omgekeken?